Wydruk z testu t nie jest jeszcze opisem wyniku. Czytelnik powinien wiedzieć, jakie średnie porównano, w którym kierunku je odjęto, jak duża jest oszacowana różnica i jaką ma niepewność. Dopiero w tym kontekście zapis t, stopni swobody i p staje się czytelny.
Przejdziemy od gotowego raportu testu Welcha do akapitu. Poradnik dotyczy pisania na podstawie zweryfikowanej analizy dwóch niezależnych grup. Dobór metody, kontrola założeń i ewentualne ponowne obliczenia wymagają odrębnej oceny.
Odczytaj wariant i kierunek porównania
W raporcie znajdź nazwę wariantu: test dla prób niezależnych ze wspólnym oszacowaniem wariancji, test Welcha, test dla par albo test jednej średniej względem określonej wartości. Nie łącz liczby t z pierwszego wiersza i p z drugiego. Ten sam symbol nie oznacza identycznego zadania analitycznego.
Dokumentacja R rozróżnia wariant sparowany oraz oszacowanie wariancji osobno dla dwóch grup. W metodzie Welcha stopnie swobody mogą być ułamkowe. Zapis df = 44,51 nie jest sam w sobie błędem i nie należy zastępować go całkowitą liczbą osób.
Ustal również kolejność odejmowania. Jeżeli program pokazuje A minus B, dodatnia różnica oznacza wyższą średnią w A. Po przestawieniu kolejności zmienia się znak różnicy i t, ale w tym samym teście dwustronnym nie zmienia się wniosek z p. Opis musi zachować jeden, jawny kierunek.
Przykład: gotowy raport dwóch grup
Wszystkie liczby są fikcyjne. Ćwiczenie dotyczy umownego wyniku punktowego. Nie opisuje zwalidowanego narzędzia, skuteczności terapii ani różnic ustalonych w rzeczywistym badaniu. Przyjmujemy gotowy dwustronny test Welcha i wcześniej określone alfa = 0,05.
Grupa A
25 obserwacji; średnia 20,00 punktu; odchylenie standardowe 8,00 punktu.
Grupa B
25 obserwacji; średnia 14,00 punktu; odchylenie standardowe 6,00 punktu.
Porównanie A minus B
Różnica średnich 6,00 punktu; SE = 2,00 punktu; t = 3,00; df = 44,51; dwustronne p = 0,00441. Przedział ufności 95% dla różnicy: od 1,97 do 10,03 punktu.
Rachunek można skontrolować: błąd standardowy wynosi pierwiastek z 8²/25 + 6²/25, czyli 2. Dzielenie różnicy 6 przez 2 daje t = 3. Nie odtwarza to jednak całej oceny poprawności analizy. Podsumowania nie pokazują na przykład obserwacji wpływowych ani powiązań wynikających z rekrutacji.
Najpierw zdanie o wyniku, potem zapis testu
Wprowadzenie powinno wskazywać przedmiot porównania. Zamiast „istotność wyniosła 0,004” można napisać, że średni wynik punktowy był wyższy w grupie A. Zaraz potem podaj skalę różnicy i niepewność, aby określenie „wyższy” nie pozostało pustym przymiotnikiem.
W demonstracyjnym zbiorze średni wynik wynosił 20,00 punktu w grupie A (SD = 8,00) i 14,00 punktu w grupie B (SD = 6,00), przy 25 obserwacjach w każdej grupie. Różnica A minus B wyniosła 6,00 punktu, 95% PU [1,97; 10,03]. Dwustronny test Welcha wskazał różnicę średnich przy alfa = 0,05: t(44,51) = 3,00; p = 0,0044.
To propozycja zapisu do ćwiczenia, a nie zdanie do wklejenia do dowolnej pracy. Nazwy grup i wyniku muszą odpowiadać rzeczywistemu pomiarowi. Jeśli w pracy opisano 58 uczestników, a w tym teście jest 50 obserwacji, wyjaśnij podstawę konkretnej analizy i braki danych. Nie przenoś ogólnego N bez sprawdzenia.
W ramach usługi „Opracowanie rozdziału wyników” można przygotować taki opis na podstawie kompletnego raportu. Do oceny przydadzą się pytanie badawcze, definicje zmiennych, pełny output i fragment tekstu, a nie sam zrzut z wartością p.
Co daje przedział, czego nie daje samo p?
W przykładzie oszacowanie różnicy to sześć punktów, lecz przedział pozostawia szeroki zakres dodatnich wartości. Do określenia, czy to praktycznie dużo, potrzebujesz znaczenia punktów i merytorycznej podstawy porównania. Próg alfa nie rozstrzyga o użyteczności wyniku.
Nie interpretuj przedziału dla różnicy średnich jako zakresu obejmującego 95% osób. Nie pisz też, że w każdej parze losowo wybranych osób A ma przewagę sześciu punktów. Porównanie średnich nie opisuje w ten sposób indywidualnych wyników.
Jeśli p przekracza przyjęte alfa, zachowaj to samo zainteresowanie oszacowaniem i przedziałem. Sam brak istotności nie dowodzi równości. Więcej o takim wyniku znajdziesz w sekcji „Czytaj również” pod artykułem.
Jeśli dodajesz wielkość efektu, podaj jej definicję
Różnica wyrażona w punktach już mówi o rozmiarze efektu na użytej skali. Jeśli wymagania pracy przewidują dodatkowo standaryzowaną miarę, np. d lub g, odczytaj jej wariant i sposób standaryzacji. Lakens wyjaśnia, że różne schematy porównania i standardyzatory prowadzą do różnych miar. Sam napis „Cohen d” nie zastępuje tej informacji.
W naszym akapicie pozostawiamy różnicę punktową z przedziałem. Nie dopisujemy nieobliczonej miary ani etykiety „duży efekt”. W prawdziwym raporcie możesz podać właściwą standaryzowaną miarę wraz z niepewnością, o ile wiadomo, jak ją uzyskano. Nie zastępuj przedziału dla różnicy punktowej przedziałem dla innego parametru bez wyraźnego podpisu.
Trzy zdania, które wymagają poprawy
- „Grupa A jest lepsza”. Wynik dotyczy określonej zmiennej. Wyższy poziom bólu i wyższy wynik wiedzy nie mają tego samego znaczenia. Nazwij mierzoną cechę.
- „Badanie potwierdza wpływ przynależności do grupy”. Sam test t nie ustala przyczyny różnicy. Wniosek zależy od projektu i jego ograniczeń.
- „Szansa, że wynik jest przypadkowy, wynosi 0,44%”. Wartość p nie ma takiej interpretacji. Zachowaj poprawny zapis statystyczny bez tłumaczenia go na prawdopodobieństwo przypadkowości.
Przed zakończeniem redakcji
Porównaj akapit z jednym właściwym wariantem analizy: nazwą testu, kierunkiem różnicy, df, p i przedziałem. Sprawdź jednostki, liczebności oraz konsekwentne zaokrąglenia. Przy wielu porównaniach uwzględnij ustalony sposób kontroli wielokrotności; pojedynczy zapis p nie powinien sugerować, że test był jedynym wykonanym.
Jeśli tekst i raport mówią co innego, usługa „Sprawdzenie istniejącego opracowania wyników” może objąć kontrolę zgodności opracowania i wskazanie brakujących informacji. Dobór metod lub ponowne wykonanie obliczeń wymagają osobno uzgodnionego zakresu. Przekaż raport do oceny opisu.
Źródła i zakres opracowania
- R Core Team. Student t-Test. https://stat.ethz.ch/R-manual/R-devel/library/stats/html/t.test.html
- Lakens D. (2013). Calculating and reporting effect sizes to facilitate cumulative science: a practical primer for t-tests and ANOVAs. Frontiers in Psychology, 4, 863. DOI: 10.3389/fpsyg.2013.00863. https://www.frontiersin.org/journals/psychology/articles/10.3389/fpsyg.2013.00863/full
- APA. Journal Article Reporting Standards. https://apastyle.apa.org/jars
- American Statistical Association (2016). American Statistical Association Releases Statement on Statistical Significance and P-Values. https://www.amstat.org/asa/files/pdfs/p-valuestatement.pdf
Źródła sprawdzono 6 listopada 2026 roku. Przykłady, liczby i proponowane zapisy są autorskimi materiałami ilustracyjnymi, a nie wynikami rzeczywistego badania ani historią klienta.



