W raporcie podajesz, że na pytanie odpowiedziały 24 osoby. Siedemnaście nie skorzystało z żadnego kanału pomocy, pięć wybrało stronę, a liczbę osób, które rozmawiały z doradcą, pomijasz. Jeśli każda osoba mogła zaznaczyć jedną odpowiedź, czytelnik potrzebuje już tylko odejmowania: 24 − 17 − 5 = 2. Liczba zniknęła z dokumentu, ale pozostały wszystkie dane potrzebne, żeby ją odzyskać.
Przed publikacją spróbuj odtworzyć chronioną liczbę z informacji, które zachowujesz. Otwórz jednocześnie rozdział wyników, wykresy z podpisami, pliki do pobrania i wcześniejsze publiczne wersje. Sprawdź najpierw sumy i odsetki, a potem zestawienia różniące się jednym miejscem lub okresem. Jeśli któreś z nich pozwala wyliczyć chroniony wynik, wróć do formy prezentacji i przeprowadź próbę od nowa na gotowych plikach.
Poniżej przejdziesz tę kontrolę na fikcyjnych danych. Przy podejmowaniu decyzji liczy się wielkość grupy, ale też temat, zakres publikacji i to, co odbiorcy wiedzą z innych źródeł. Materiał dostępny publicznie może trafić także do kogoś, kto zna zespół, miejsce albo daty zbierania danych. Zakres pokazywanych wyników ustalaj dla konkretnego projektu.
Ustal, jaką informację może odsłonić wynik
Odtworzenie liczebności i przypisanie odpowiedzi konkretnej osobie to dwie osobne sprawy. W pierwszej sytuacji ktoś poznaje liczbę, którą zamierzałeś zachować w materiale roboczym. W drugiej wie już wystarczająco dużo o grupie, aby na tej podstawie wywnioskować, jak dana osoba odpowiedziała. W kontroli warto zapisać obie możliwości. Sama możliwość odtworzenia wyniku liczbowego jest ważna także wtedy, gdy na podstawie udostępnionych materiałów nie sposób jeszcze wskazać żadnego uczestnika.
Pomyśl o oddziale z dwiema osobami w najwęższej kategorii pracowników. Zdanie „obie skorzystały z konsultacji” ujawnia decyzję każdej z nich komuś, kto zna skład oddziału. Na tym tle liczba 18 także może być kłopotliwa. Jeśli badanie mówi, że 18 spośród 18 rozpoznawalnych osób udzieliło tej samej odpowiedzi, odbiorca nie musi zgadywać, która z nich tak odpowiedziała. Znaczenie mają więc nie tylko małe liczniki. Liczą się małe podstawy, rozkłady skupione w jednej kategorii i to, jak łatwo rozpoznać osoby objęte zestawieniem.
Niektórych danych używasz tylko do charakterystyki próby. Zanim opublikujesz przekrój według funkcji, terminów i miejsca, zapytaj, czy te cechy pomagają odpowiedzieć na pytanie badawcze. Informacja o jednym pracowniku na rzadkim stanowisku może niewiele wnosić do opisu metody, a silnie zawęzić zakres możliwych osób. W poradniku o charakterystyce grupy z metryczki znajdziesz szersze omówienie doboru potrzebnych cech. Przy przygotowaniu publicznej wersji interesuje Cię dodatkowo, co staje się widoczne dopiero po ich połączeniu.
Ryzyko rośnie także wtedy, gdy ktoś zna część odpowiedzi
Wyobraź sobie jedenaście osób z małego zespołu. Dziesięć opowiedziało kolegom, jak odpowiedziało. Ktoś, kto zna ich decyzje i widzi wynik zbiorczy, może wywnioskować odpowiedź jedenastej osoby. Przy sprawdzaniu raportu zacznij od wiarygodnych założeń o odbiorcach. Mogą znać listę członków zespołu, datę zgłoszenia małej placówki albo skład zmiany. Jeśli połączenie z tym, co chcesz pokazać, pozwala odsłonić istotny szczegół, zastanów się, który przekrój można przedstawić na szerszym poziomie.
Znaczenie ma również to, czego dotyczyła ankieta. Ustalenie, że dwie osoby użyły papierowej kopii instrukcji, może mieć niewielkie konsekwencje. Informacja o tym, kto w małej grupie zgłosił konflikt albo skorzystał z pomocy, może mieć zupełnie inny ciężar. Zapisz więc, przed czym chronisz uczestników i kto zobaczy wyniki. Publiczny PDF i plik przekazywany wyłącznie osobom uprawnionym do oceny analizy sprawdzaj osobno. Odbiorcy z tych grup mogą wiedzieć o projekcie i uczestnikach różne rzeczy.
Brytyjski Office for National Statistics opisuje możliwość łączenia publikowanych liczb z inną wiedzą w zasadach udostępniania danych o urodzeniach i zgonach. Eurostat omawia metody ochrony danych w statystykach spisowych i demograficznych. Te materiały pomagają zrozumieć, w jaki sposób ukryty wynik może wrócić przez sumę lub inne zestawienie. Przy własnym raporcie uwzględnij temat, możliwe konsekwencje ujawnienia, dodatkowe źródła i informację potrzebną do odpowiedzi na pytanie badawcze.
Jak liczba wraca po usunięciu z jednego miejsca
Przeczytaj raport bez zaglądania do arkusza roboczego. Ustal, czy kategorie się nie nakładają i razem obejmują wszystkie odpowiedzi. Sprawdź, czy liczebność ogółem dotyczy tego samego pytania i czy wykres obejmuje ten sam okres co opis. Gdy zakresy się zgadzają, przelicz dopełnienie do sumy. Jeśli masz wątpliwości, sięgnij do metod, nagłówków i przypisów. Odejmowanie liczb z różnych populacji daje rachunkowy wynik, któremu trudno nadać właściwy sens. Czasem z przypisu wynika jednak, że mimo różnych nazw zestawienia mają identyczną podstawę.
Suma i dopełnienie w tym samym akapicie
Jeżeli są 24 ważne odpowiedzi, wszystkie osoby wybrały po jednej opcji, a pokazane kategorie mają po 17 i 5 odpowiedzi, ukrytej kategorii pozostały 2. Wystarczy jedna widoczna suma i wszystkie pozostałe składniki. W raporcie możesz nie podawać liczebności „korzystał z doradcy”, ale pozostawiona w innym zdaniu informacja „łącznie było 7 osób korzystających ze strony lub z doradcy” pozwala odtworzyć ją po odjęciu 5. Suma ogółem przestaje być wtedy potrzebna.
Jeżeli pytanie pozwalało wybrać kilka odpowiedzi, suma wskazań może przewyższyć liczbę uczestników. Proste odjęcie od n nie daje brakującej liczebności. Nadal jednak istnieją inne dokładne relacje. Gdy pytasz „czy użyto jakiegoś kanału”, a następnie publikujesz liczbę wszystkich osób, które zaznaczyły „nie używam żadnego”, liczebność używających może wynikać z dopełnienia. Sprawdź, jak ankieta traktowała braki i osoby, które nie dostały pytania. Właściwy mianownik rozpoznasz z opisu pytania i reguł analizy. Poradnik o odsetkach wiersza, kolumny i ogółu przyda się, jeśli trzeba ustalić, do której grupy odsetek się odnosi.
Odsetek, etykieta wykresu i liczba zaokrąglona
Zapis „8,3% przy n = 24” potrafi zdradzić licznik. Jedna odpowiedź stanowiłaby około 4,2%, dwie dają 8,3%, a trzy 12,5%. Jeżeli procent jest nieważony, licznik jest liczbą całkowitą i procent zaokrąglono w znany sposób, w tym przykładzie pasuje tylko 2. Zaokrąglenie do pełnych procentów także może zostawić jedną możliwość. Dla tej samej podstawy 8% nadal oznaczałoby 2 osoby przy zwykłym zaokrągleniu. Jeśli zamierzasz podać przedział lub zaokrąglony odsetek, przetestuj, ile różnych liczników pozostaje zgodnych z publikowanym zapisem.
Otwórz też sam wykres. Po najechaniu kursorem na słupek może pojawić się liczba, choć podpis używa przedziału. Opis przeznaczony dla czytnika ekranu może nadal zawierać poprzednią wartość. Przy kopiowaniu z PDF bywa, że spod białego prostokąta da się skopiować schowany tekst. Przygotuj odrębny plik z danymi zbiorczymi w zakresie przeznaczonym do udostępnienia. Otwórz gotowy eksport i sprawdź, co odbiorca zobaczy, usłyszy z czytnika lub skopiuje.
Zestawienia z kilku miejsc
Jeden materiał podaje, że z doradcy skorzystało 11 osób we wszystkich punktach. Drugi podaje 9 osób w punkcie Południe. Jeśli program obejmuje tylko Północ i Południe, odejmowanie ujawnia, że z doradcy na Północy skorzystały 2 osoby. Gdy całkowity wynik obejmuje jeszcze inną placówkę, liczba uzyskana przez odjęcie Południa dotyczy kilku punktów. Wtedy sprawdź, czy któryś z pozostałych materiałów pozwala rozłożyć tę resztę na mniejsze liczby.
Podobne odejmowanie działa między wersjami raportu. Po trzech miesiącach opublikowano liczbę 19 odpowiedzi, a po kolejnych dwóch dniach zaktualizowano ją do 21. Różnica 2 odpowiada temu, co doszło, jeśli chodzi o ten sam miernik, późniejszy zakres w całości zawiera wcześniejszy, a starsze rekordy pozostały takie same. Odbiorca, który wie, że w tych dwóch dniach uczestniczyły dokładnie dwie osoby, może powiązać wynik z ich udziałem. Jeśli aktualizacja poprawiała też starsze wpisy, po odjęciu otrzymasz różnicę netto. Sprawdź więc, co dokładnie dodano i które dane zmieniono.
Pełny przykład: dwa punkty i trzy odpowiedzi
W fikcyjnym programie zapytano o główny sposób skorzystania ze wsparcia w dwóch punktach. Każda osoba wybierała dokładnie jedną odpowiedź: konsultacja z doradcą, samodzielne skorzystanie ze strony albo żaden z dwóch kanałów. Poniżej masz cały roboczy rozkład. Za chwilę zobaczysz, które liczby mogą się wzajemnie odsłaniać nawet wtedy, gdy w publicznym materiale pojawia się tylko część z nich.
- Północ, 24 osoby z ważną odpowiedzią. Konsultacja z doradcą: 2. Strona: 5. Żaden z dwóch kanałów: 17.
- Południe, 36 osób z ważną odpowiedzią. Konsultacja z doradcą: 9. Strona: 14. Żaden z dwóch kanałów: 13.
- Łącznie, 60 osób. Konsultacja: 11. Strona: 19. Żaden z dwóch kanałów: 30.
Załóżmy, że w publicznej wersji pomijasz liczbę osób, które skorzystały z doradcy na Północy. W obrębie Północy wynik nadal można wyliczyć jako 24 − 5 − 17. Jeśli czytelnik zna sumę konsultacji w obu punktach i wynik Południa, wykona 11 − 9. Obydwa obliczenia dają 2 i opierają się na różnych danych. Usunięcie sumy z charakterystyki Północy pozostawi drugie odejmowanie w pełni możliwe.
Informacje potrzebne do tego rachunku bywają rozproszone. W charakterystyce widnieje ogólna liczba 24. W omówieniu strony czytelnik dowiaduje się o pięciu osobach z Północy. Na plakacie widzi 17 osób, które nie wybrały żadnego kanału. Jeśli zdania dotyczą tego samego pytania i zbioru odpowiedzi, układ można odtworzyć z tych trzech fragmentów. Dokładnie ten sam problem pojawia się, gdy jeden z nich pozostał w publicznej wersji z poprzedniego etapu projektu.
Trzy sposoby zmiany publikacji na tych samych danych
Który opis chcesz zachować? Jeśli pytanie pracy dotyczy wyłącznie tego, czy w danym punkcie korzystano z jakiegokolwiek kanału, podział na stronę i konsultację może być zbędny. Jeśli główne pytanie dotyczy różnic między kanałami, połączenie ich zabierze odpowiedź. Możesz wtedy rozważyć usunięcie rozbicia według punktów lub ukrycie dodatkowych liczb. Każda zmiana ma konsekwencje. Po przyjęciu jednej opcji sprawdź ponownie cały komplet materiałów.
Opcja 1. Ukrycie dodatkowych wartości, żeby suma nie zdradzała szczegółu
Pominięcie chronionej liczby to maskowanie pierwotne. Niekiedy trzeba pominąć również wartości, które samodzielnie mogłyby trafić do raportu, bo razem z sumą odsłaniają chroniony wynik. To maskowanie wtórne, zwane też uzupełniającym. ONS i Eurostat opisują oba sposoby w kontekście statystyki publicznej. W małym przykładzie ich działanie widać, gdy po każdym pominięciu ponownie rozpiszesz obliczenia.
Załóżmy, że na Północy pomijasz zarówno konsultację, jak i stronę. Odejmowanie od 24 nie daje już wprost liczby osób korzystających z konsultacji. Nadal można jednak odjąć 9 od 11 w zestawieniu obu punktów. Co się stanie, jeśli pominiesz też 9 na Południu? Tamtejszą liczbę odtworzysz przez 36 − 14 − 13. W czasie kontroli uwzględnij wartości wyliczone po drodze. Odbiorca może najpierw odzyskać inną liczbę, a dopiero potem użyć jej do ustalenia tej, którą chcesz chronić.
Pomiń dla ćwiczenia cztery liczebności: wybór strony i wybór doradcy na Północy oraz obie te same kategorie na Południu. Zostaw 24 i 36 ważnych odpowiedzi, pozycję „żaden z dwóch kanałów” oddzielnie w każdym punkcie oraz łączne liczebności poszczególnych odpowiedzi dla obu punktów. Po odjęciu 17 od 24 i 13 od 36 wiadomo, że jeden z dwóch kanałów wybrało 7 osób na Północy i 23 na Południu. Z łącznego rozkładu wiadomo też, że konsultację wybrało 11 osób. Czy te dane wystarczają do odtworzenia liczby konsultacji na Północy? Porównaj dwa uzupełnienia.
- Jeśli na Północy z doradcy skorzystały 2 osoby, stronę wybrało 5. Na Południu doradcę wybrało wtedy 9 osób, a stronę 14. Wszystkie pozostawione sumy się zgadzają.
- Jeśli na Północy z doradcy skorzystały 4 osoby, stronę wybrały 3. Na Południu z doradcy skorzystało 7 osób, a ze strony 16. W tym wariancie wszystkie pozostawione sumy również się zgadzają.
Obydwa uzupełnienia pasują do tych samych widocznych danych. Przy założeniu, że odbiorca nie ma dodatkowych informacji, liczba konsultacji na Północy może przyjąć każdą wartość całkowitą od 0 do 7. Czy to wystarcza do publikacji? Projekt może wymagać ochrony także informacji wynikającej z górnej granicy. W dodatku starszy plik może podawać, że na Północy stronę wybrało 5 osób. Po odjęciu 5 od 7 dokładny wynik wróci.
Warto przyjąć jedno oznaczenie wartości pominiętych, jeśli różne znaki zdradzałyby dodatkowe informacje. Wyobraź sobie legendę, w której ciemna kreska wskazuje liczebność od 1 do 2, a jasna kreska oznacza pominięcie pomocnicze. Odbiorca od razu zawęzi wynik oznaczony ciemną kreską do dwóch możliwości. Jeśli zestawienie wymaga legendy, napisz, że części wartości nie podano w wersji publicznej. Użyj tego samego oznaczenia oraz wyjaśnienia przy wszystkich materiałach dotyczących tego wyniku.
Opcja 2. Połącz kategorie, jeśli wspólny wynik odpowiada na pytanie
Po połączeniu strony i konsultacji w kategorię „jeden z dwóch kanałów” otrzymujesz 7 z 24 osób na Północy i 23 z 36 na Południu. Możesz porównać korzystanie ze wsparcia w obu punktach. W takim przekroju nie widać już wyboru konkretnej opcji. Jeśli pytanie dotyczyło tego, czy uczestnicy korzystali z któregokolwiek kanału, ten opis zachowuje potrzebny wynik. Jeśli chodziło o różnicę w korzystaniu z konsultacji, trzeba odpowiednio zmienić zakres wniosku i opis wykresu.
Druga możliwość to pozostawienie rozkładu odpowiedzi według kanału dla obu punktów łącznie. Pokazujesz wtedy 11 osób wybierających konsultację i 19 wybierających stronę, ale rezygnujesz z porównania punktów. Jeśli na plakacie pojawi się dokładna liczebność dla Południa w tej samej kategorii, czytelnik ponownie wyliczy Północ przez odjęcie. Przed zmianą przekroju ustal więc, w których fragmentach raportu i innych materiałach trzeba wprowadzić odpowiadającą jej zmianę.
Po połączeniu kategorii sprawdź, czy ich wspólna nazwa nadal coś mówi o odpowiedziach. Gdy do „pozostałych” trafiają odmowy, braki i rzadkie, lecz istotne odpowiedzi, odbiorca może przypisać grupie znaczenie, którego nie miała. W przykładzie „żaden z dwóch kanałów” to jedna z odpowiedzi. Puste pole oznacza, że osoby nie można przypisać do żadnej odpowiedzi na podstawie danych. Jeśli pokazujesz liczbę ważnych odpowiedzi i udział osób korzystających ze wsparcia, nazwij każdą liczbę i podaj, której podstawy dotyczy.
Agregacja stanowisk, okresów albo miejsc stawia podobne pytania. Połączenie tygodni pozwala pokazać wynik dla miesiąca, jeśli wniosek ma dotyczyć miesiąca. Połączenie dwóch stanów, które w badaniu miały różne znaczenie, może utrudnić analizę bardziej, niż potrzeba. Zapisz, co się zmieniło w opisie. Jeżeli osoby korzystające z określonego rozwiązania pozostają ważną grupą dla pracy, możesz zachować badany temat i podać ograniczenie dokładności publicznego wyniku. Wniosek „w zebranym materiale pojawiło się także korzystanie z konsultacji” bywa wystarczający, o ile nawet samo ujawnienie wystąpienia jest dopuszczalne w konkretnym kontekście.
Opcja 3. Pokaż ogólniejszy wynik i zrezygnuj z części dokładności
Możesz całkowicie zrezygnować z wyniku dla małej grupy i zachować opis szerszej próby. Czasem przyda się przedział, zaokrąglenie lub inny poziom szczegółowości. Każdy z tych wyborów trzeba przeliczyć na to, co rzeczywiście będzie widoczne. Gdy w tym przykładzie publikujesz „poniżej 10% z 24”, pod warunkiem że mianownik pozostał ten sam, pasują 0, 1 i 2. Jeśli równocześnie piszesz, że wystąpiły konsultacje, odpada 0. Gdy kolejny plik mówi, że konsultacji było więcej niż jedna, zostaje dokładnie 2. Każde zdanie z osobna jest mniej precyzyjne, a razem odtwarzają liczbę.
Zaokrąglenia mogą zmienić zgodność podsumowań. Jeżeli każda liczba w opisie jest zaokrąglana niezależnie, suma opublikowanych wartości może odbiegać od zaokrąglonej sumy ogółem. Czytelnik powinien wiedzieć, czego się spodziewać. Sprawdź także, czy publikacja przypisu o sposobie zaokrąglania wraz z dokładnymi liczbami w drugim miejscu nie wystarcza do rekonstrukcji. W małym badaniu warto najpierw rozważyć usunięcie zbędnego przekroju lub użycie szerszej kategorii. Pozwala to oprzeć publiczny wniosek na wartościach mających jasną interpretację.
Sprawdź też liczby z poprzednich wydań. Stary raport może podawać wspólny wynik dla wszystkich tygodni poza ostatnim. Jeśli teraz pokażesz dokładną liczbę miesięczną, oba materiały ujawnią wynik ostatniego tygodnia. Przy zestawieniu rocznym zmiana grupowania w jednej małej kategorii może też wskazać, gdzie pojawiła się chroniona wartość. Wyjaśnij, które zakresy da się porównać, a które w raporcie ujęto szerzej.
Czego dowodzi próba odtworzenia
Jeśli z sum otrzymujesz dokładną liczbę, możesz wskazać konkretne obliczenie, które ją ujawnia. Jeśli da się wpisać co najmniej dwie różne wartości i wszystkie sprawdzone sumy nadal się zgadzają, te sumy nie rozstrzygają wyniku samodzielnie. Zapisz, które materiały i relacje sprawdziłeś. Do odtworzenia liczby wciąż może wystarczyć wiadomość o składzie grupy, wyniku jednego punktu albo starsza wersja pliku. Wróć do próby, gdy zmieniasz zakres publikowanych danych.
Przy dwóch punktach i trzech odpowiedziach można wszystko przeliczyć ręcznie. Przy serii publikacji z wieloma przekrojami zależności biegną między kilkoma zestawieniami naraz. Ustal, czy ktoś w projekcie może przejrzeć je wspólnie i sprawdzić, jakie wyniki spełniają wszystkie widoczne ograniczenia. Dla odbiorcy zachowaj taki zakres, który wystarczy do zrozumienia wniosku i podstaw obliczeń. Do decyzji o publikacji wykorzystaj pełniejszą kontrolę przygotowaną na użytek projektu.
Sprawdź różne wersje razem, zanim zatwierdzisz wynik
Rozdział wyników przeszedł już kontrolę, ale w prezentacji został wykres ze starszej wersji. Rozdział podaje 7 osób korzystających z jednego z dwóch kanałów na Północy. Wykres osobno wskazuje 5 osób, które wybrały stronę w tym samym punkcie. Odbiorca, który zobaczy oba, wyliczy, że 2 osoby skorzystały z doradcy. Dlatego porównaj nie tylko kopie tego samego wyniku, ale też liczby, które po zmianie nadal można od siebie odjąć.
Spisz materiały przeznaczone do udostępnienia: rozdział, aneks, slajdy, plakat, dane do wykresu, podsumowanie na stronie i publiczne wersje z poprzednich etapów. W kopiowanym arkuszu sprawdź wiersze ukryte lub zgrupowane. Do udostępnienia przygotuj wersję z wybranym poziomem szczegółowości i sprawdź gotowy eksport. Plik może nadal zawierać wynik, jeśli w programie jedynie schowano warstwę, wiersz lub arkusz.
Szukaj tych samych podstaw pod innymi nazwami
Zapisz dla każdego zestawienia, kogo obejmuje, jaki ma zakres czasu i jak potraktowano brak odpowiedzi. „Wszyscy respondenci” mogą oznaczać 74 osoby, a „ważne odpowiedzi” tylko 60. Jeżeli chroniony wynik dotyczy podstawy 60, sama liczba 74 nie pozwala jej odtworzyć. Gdy jednak przypis w innym dokumencie mówi o 14 brakach, mianownik można wyliczyć. Czasem chronisz samą liczebność braków. Wtedy zacznij od sprawdzenia, czy pokazujesz jednocześnie podstawę przed ich odjęciem i po nim.
Możesz też trafić na dwa zestawienia z taką samą liczebnością, ale inną próbą. Jedno obejmuje 60 osób z obu punktów w maju, drugie 60 osób z Południa w maju i czerwcu. Podpisy o jednakowej liczebności nie potwierdzają wspólnej podstawy. Nazwij zakres na tyle dokładnie, by odbiorca rozróżnił te zestawienia. Ogólne „dane programu” nie wystarczy, jeśli wniosek zależy od okresu lub składu grupy.
Zwróć uwagę na artykuł lub prezentację porównującą dwa kolejne okresy. Gdy podajesz dokładny wynik za cały rok i wynik za wszystko poza grudniem, informacja o grudniu nadal jest dostępna. Gdy drugi wydruk ma ten sam rok bez ostatniej placówki, różnica ujawni wynik tej placówki, pod warunkiem zgodności zakresu i reguł. Jeśli publikujesz kilka aktualizacji jednego raportu, określ, czy nowsza wersja jest rozszerzeniem poprzedniej, czy obejmuje poprawione rekordy. Zmiany definicji i korekty danych warto udokumentować również dlatego, że wpływają na porównywalność.
Przejdź ścieżkę odbiorcy na konkretnej wersji pliku
Zapisz numer wersji raportu i listę plików, które dostanie odbiorca. Otwórz je bez zaglądania do materiałów roboczych. Przejrzyj nagłówki i przypisy. Spróbuj skopiować fragment PDF do zwykłego tekstu. Przy wykresie obejrzyj etykiety i podpowiedzi oraz sprawdź podpis i opis dla czytnika ekranu. W arkuszu zajrzyj do każdej zakładki dostępnej w udostępnianej kopii. Jeśli wysyłasz prezentację, sprawdź również zapasowe slajdy i notatki dla osoby prezentującej.
W drugiej próbie używaj jedynie tego, co odbiorca może poznać z opublikowanych materiałów. Wskaż chronioną pozycję w notatce roboczej, bez zapisywania w niej dokładnego wyniku. Rozpisz składniki sum i możliwe liczniki odsetków. Gdy zestawienia obejmują dwa zakresy, zaznacz ich część wspólną i ustal, co zostaje po odejmowaniu. Każdą liczbę, którą uda się odzyskać, możesz wstawić do dalszego rachunku. Najpierw można w ten sposób ustalić mianownik, a następnie odtworzyć licznik z odsetka.
Jeżeli nie udało Ci się niczego odtworzyć, poproś drugą osobę uprawnioną do tego etapu o sprawdzenie tej samej wersji. Możesz też przećwiczyć schemat na danych fikcyjnych z tymi samymi relacjami. Wskaż, gdzie są materiały dodatkowe, ale nie ujawniaj wartości, którą ma sprawdzić. Jej zadaniem jest samodzielne ustalenie, jakie ograniczenia nakładają na wynik dostępne materiały. Jeśli zapyta o zdanie z wcześniejszej prezentacji, dopisz to źródło do spisu. Zapis przejścia pomaga stwierdzić, czy problem dotyczy danej wersji, czy wynika z przekroju, który pojawia się także gdzie indziej.
Jak opisać ograniczenie, żeby odbiorca nadal rozumiał wynik
Czytelnik powinien wiedzieć, co oznacza pominięcie. Zero mówi, że w danym zakresie nie było zarejestrowanego przypadku. Brak odpowiedzi oznacza, że dla osoby objętej pytaniem nie uzyskano informacji. Oznaczenie „nie podano” mówi, że wartości nie ma w publicznej wersji. Każdy z tych stanów powinien być czytelny na poziomie dokumentu. Ma to znaczenie zwłaszcza wtedy, gdy ktoś chce porównać wyniki z innym okresem lub samodzielnie policzyć odsetek.
Jeżeli pomijasz zarówno małe, jak i uzupełniające wartości, możesz dodać krótkie wyjaśnienie: „Część wartości pominięto w publicznej wersji zestawienia. Oznaczenie odnosi się do zakresu publikacji”. Szczegółowe uzasadnienie przy każdej pozycji może od razu powiedzieć, która liczebność jest mała. Wyjaśnij natomiast, o czym wciąż można wnioskować. Na przykład rozkład obu punktów łącznie pokazuje wybór kanału w programie, ale sam w sobie nie wystarczy do porównania punktów.
Wzór wyniku po połączeniu kategorii
W zestawieniu pokazano korzystanie z jednego z dwóch kanałów wsparcia w każdym punkcie. Jeden z kanałów wskazało 7 z 24 osób z ważną odpowiedzią na Północy i 23 z 36 na Południu. W tym przekroju połączono odpowiedzi dotyczące strony i konsultacji. Osobnych wyników dla każdego kanału w poszczególnych punktach nie podano.
Przed użyciem wzoru sprawdź podstawę i zasady wyboru w swoim badaniu. W ankiecie z ćwiczenia każda osoba mogła wskazać jedną odpowiedź. Gdy ankieta pozwala zaznaczyć kilka opcji, część osób może znaleźć się jednocześnie wśród korzystających ze strony i z doradcy. Jeśli potrzebujesz wspólnej liczby osób, ustal na podstawie danych, kto skorzystał z co najmniej jednego kanału, i policz każdą z tych osób tylko raz.
Wzór przypisu przy pominięciu części danych
Część wartości pominięto w wersji publicznej. Oznaczenie dotyczy dostępności pozycji w dokumencie. Podane ogólne liczebności obejmują wszystkie ważne odpowiedzi w opisanym zakresie. Nie należy zliczać wyłącznie widocznych pozycji i traktować otrzymanej sumy jako liczby uczestników.
Dopasuj przypis do zakresu, który pokazujesz. Być może ogólną sumę również trzeba pominąć albo odsetek podać z inną dokładnością. Umieszczenie 100% pod listą widocznych odpowiedzi może skłonić do wniosku, że spis jest kompletny. Zamiast pozostawiać to domysłom, napisz, czy pokazujesz wybrane pozycje, czy pełny rozkład z połączonymi kategoriami.
Sprawdź również, co wynika z zestawienia liczb z cytatami. Wypowiedź opatrzona dokładnym stanowiskiem lub miejscem może podpowiedzieć, czyjej odpowiedzi dotyczy liczba. Kiedy kłopot dotyczy samego doboru wypowiedzi, przyda się poradnik o anonimizacji cytatów i łączeniu ich szczegółów. Przeczytaj cytaty i wynik liczbowy razem, tak jak zobaczy je odbiorca raportu.
Lista kontroli dla kolejnego wydania
- Wskaż przydatny wynik i wszystkie przekroje potrzebne do jego odczytania. Ustal, które liczby lub cechy podlegają ochronie w tym projekcie.
- Spisz materiały, które odbiorca może połączyć. Uwzględnij wcześniejsze wydania, pliki do pobrania, slajdy, podpisy i osadzone dane.
- Przy każdym materiale porównaj zakres, okres, definicje, liczby ważnych odpowiedzi oraz to, czy kategorie się pokrywają.
- Przelicz dopełnienia, różnice między zakresami i wartości możliwe dla opublikowanych procentów. W razie potrzeby dokończ obliczenia z wynikami odtworzonymi przy poprzednich krokach.
- Wybierz sposób prezentacji: połącz kategorie, pomiń przekrój lub zastosuj uzupełniające maskowanie, stosownie do wyników kontroli. Oszacuj, jak zmiana wpływa na treść publicznego wniosku.
- Sprawdź, czy pominięta wartość, zero i brak odpowiedzi mają odrębne znaczenia także w legendzie. Upewnij się, że podane sumy dotyczą opisanego zakresu.
- Uruchom próbę odtworzenia z gotowych plików oraz z materiałów starszych. Zapisz relacje sprawdzone i nierozstrzygnięte. Zachowaj notatkę o decyzji zgodnie z ustaleniami projektu.
Gdy znajdziesz działające obliczenie, wróć do materiału, który podaje potrzebny składnik. Czasem wystarczy zmienić stary podpis przy wykresie. Innym razem trzeba zdecydować, czy ważniejsze jest porównanie kanałów, czy punktów. Po poprawce jeszcze raz wykonaj odejmowanie na tym, co zostało w całym pakiecie. Przeczytaj też wniosek. Powinien wprost wynikać z informacji, które odbiorca nadal ma do dyspozycji.
Bibliografia
- Office for National Statistics. Policy on protecting confidentiality in tables of birth and death statistics. Sekcje 3.5, 4.2-4.3 oraz aneks B.
- Eurostat (2024). Guidelines for statistical disclosure control methods for census and demographics data. Publications Office of the European Union. Część 2.1.4, Cell Suppression.
Najczęstsze pytania
Kiedy można odtworzyć ukrytą liczebność przez odjęcie pozostałych kategorii od sumy?
Gdy kategorie się nie nakładają, razem obejmują całą podstawę i znasz liczebności wszystkich pozostałych kategorii. Jeśli w pytaniu jednokrotnego wyboru są 24 ważne odpowiedzi, a dwie pokazane kategorie liczą 17 i 5, w trzeciej są 2 osoby. Jeśli liczysz wielokrotne wskazania albo liczby z różnych podstaw, najpierw sprawdź zakres sumy.
Czy zaokrąglony odsetek może ujawnić pominiętą liczbę odpowiedzi?
Tak. Przy nieważonym odsetku 8,3% i podstawie 24 osób tylko 2 odpowiedzi dają taki wynik po zwykłym zaokrągleniu do jednego miejsca po przecinku. Spróbuj przeliczyć możliwe liczniki, uwzględniając mianownik, dokładność zapisu i to, jak liczono procent.
Czy porównanie dwóch raportów może ujawnić liczebność w jednym małym oddziale?
Tak. Jeden raport może podawać 11 przypadków dla wszystkich oddziałów, a drugi 9 dla tych samych oddziałów z pominięciem jednego. W pominiętym są wtedy 2 przypadki, o ile okres, definicja przypadku i zasady włączenia do zestawienia są takie same. Do porównania włącz starsze raporty, slajdy, wykresy i pliki do pobrania.
Kiedy pominąć też liczebność, którą samodzielnie można ujawnić?
Jeśli pozostała liczebność i suma pozwalają odtworzyć chroniony wynik, rozważ pominięcie także tej wartości. To maskowanie uzupełniające. Po zmianie sprawdź ponownie sumy i pozostałe materiały. Gdy przekrój nie jest potrzebny do odpowiedzi na pytanie, można połączyć kategorie albo pominąć przekrój w całości.
Czy mogę zlecić same tabele i wykresy?
Tak. Zakres może obejmować wyłącznie prezentację danych, bez całego rozdziału. Ustalimy listę zestawień, podpisy, format edytowalny i to, czy materiał ma zostać wstawiony do dokumentu. Komentarze tekstowe trzeba wskazać jako dodatkowy produkt, jeśli są potrzebne.
Co przesłać do wyceny opracowania wyników?
Przygotuj aktualny materiał, narzędzie badawcze, cel i pytania, wytyczne oraz termin. Przy ankiecie potrzebny jest plik odpowiedzi i kwestionariusz; przy wywiadach liczba rozmów, transkrypcje lub opis ich stanu; przy dokumentach zbiór albo spis materiału oraz kryteria analizy. Dodaj istniejący tekst i uwagi promotora, jeśli są.



