Przejdź do treści

Rozdział wyników

Wynik nieistotny statystycznie: jak opisać niepewność zamiast ogłaszać równość

Około 5 min czytania

Schemat punktowego oszacowania i szerokiego przedziału przecinającego linię oznaczoną jako zero. Oryginalny znak marki.

Wynik nieistotny statystycznie trzeba opisać razem z oszacowaniem różnicy i jej niepewnością. Samo p większe od przyjętego poziomu alfa nie rozstrzyga, że grupy są jednakowe. Sprawdź, jak przejść od gotowego raportu do akapitu, który zachowuje informację o wyniku, a zarazem uczciwie pokazuje, czego badanie nie ustaliło.

Najpierw ustal, co dokładnie testowano

Odszukaj nazwę i wariant testu, porównywane zmienne, kierunek odejmowania, liczebności oraz hipotezę zerową. Sprawdź, czy analiza była jedno- czy dwustronna i jaki poziom alfa przyjęto wcześniej. Wniosek o średnich nie oznacza wniosku o całych rozkładach ani o każdej osobie. Jeśli raport nie zawiera tych informacji, uzupełnij dokumentację przed redakcją.

Sprawdź także założenia właściwe analizie. Dla klasycznego porównania dwóch średnich znaczenie mają między innymi niezależność obserwacji, odpowiedni model rozkładu i przyjęte założenie o wariancjach. Wartość p i przedział ufności pozostają zależne od poprawności modelu. Zwięzły opis w pracy powinien opierać się na zweryfikowanej analizie, z zachowaniem jej ograniczeń.

Przeczytaj kompletny wynik na jednym przykładzie

Cały przykład jest fikcyjny. Umowny wynik punktowy w dwóch niezależnych grupach służy wyłącznie ćwiczeniu redakcji. Nie pochodzi od klientów, studentów ani z rzeczywistego narzędzia badawczego. Przyjmujemy, że gotowy raport zawiera dwustronny test t dla prób niezależnych ze wspólną estymatą wariancji i poziomem alfa 0,05. W prawdziwej analizie taki wybór wymaga uzasadnienia.

Dane do odczytania różnicy
Grupa A
25 osób; średnia 24,0; odchylenie standardowe 10,0 punktu.
Grupa B
25 osób; średnia 22,0; odchylenie standardowe 10,0 punktu.
Kierunek porównania
A minus B; oszacowana różnica wynosi 2,0 punktu.
Niepewność i test
Błąd standardowy różnicy
SE = 2,83 punktu.
Wynik testu
t(48) = 0,71; p = 0,483.
95% przedział ufności dla różnicy
Od -3,69 do 7,69 punktu.

Różnica 2,0 punktu opisuje oszacowanie z tego materiału. Przedział obejmuje zero oraz różnice w obu kierunkach. Pokazuje to ograniczoną precyzję oszacowania: wynik pozostawia miejsce zarówno dla niższej średniej w A, jak i wyraźnie wyższej. Nie oznacza, że każda wartość w przedziale jest jednakowo wiarygodna.

95% poziom ufności opisuje własność procedury przy jej założeniach i powtarzaniu badań. Nie zapisuj, że konkretny obliczony przedział zawiera stałą, prawdziwą różnicę „z prawdopodobieństwem 95%”. W gotowym akapicie wystarczy podać jego granice i wyjaśnić konsekwencję dla precyzji wniosku.

Napisz wynik bez ogłaszania równości

Poprawny akapit demonstracyjny może brzmieć:

„Średni wynik wynosił 24,0 punktu w grupie A i 22,0 punktu w grupie B, po 25 osób w każdej grupie. Oszacowana różnica A minus B wyniosła 2,0 punktu, 95% przedział ufności [-3,69; 7,69]. Dwustronny test t dla prób niezależnych ze wspólną estymatą wariancji nie wykazał statystycznie istotnej różnicy przy alfa = 0,05, t(48) = 0,71; p = 0,483. Szeroki przedział wskazuje na ograniczoną precyzję oszacowania”.

Taki zapis zachowuje wynik i jego granice. Zdanie „nie wykazano różnicy” doprecyzowano jako wniosek z określonego testu. Zdanie „grupy są takie same” byłoby silniejsze, niż pozwala raport. Unikaj też „hipoteza zerowa jest prawdziwa w 48,3%” - wartość p nie jest prawdopodobieństwem prawdziwości hipotezy.

W dyskusji odnieś przedział do znaczenia wyniku

Znaczenie różnicy wymaga wiedzy o mierzonej cesze. Dwa punkty mogą być ważne w jednym zadaniu i mało użyteczne w innym. Nie wybieraj progu dopiero po obejrzeniu przedziału, aby uzyskać wygodny wniosek. Uzasadnienie powinno wynikać z celu, właściwej literatury, właściwości pomiaru lub wcześniej określonej decyzji.

Załóżmy wyłącznie na potrzeby ćwiczenia, że przed analizą za różnicę wartą uwagi uznano co najmniej 3 punkty w dowolnym kierunku. Nie jest to rzeczywisty, zwalidowany próg ani zalecenie dla innych badań. Nasz przedział wykracza poza -3 i 3 punkty. Materiał nie pozwala więc przekonująco zawęzić różnicy do tego umownie niewielkiego zakresu.

Dyskusja może wskazać: „Nie uzyskano wystarczająco precyzyjnego oszacowania, aby wykluczyć różnice istotne dla przyjętego w ćwiczeniu kryterium”. Samo p = 0,483 nie wyjaśnia przyczyn niepewności. Nie dopisuj automatycznie, że zawiniła mała próba albo wadliwe narzędzie, jeśli nie potwierdza tego ocena projektu.

Równoważność wymaga własnego uzasadnienia

Twierdzenie, że różnica jest dostatecznie mała dla określonego celu, dotyczy równoważności. Potrzebuje merytorycznie uzasadnionych granic oraz odpowiedniej analizy, na przykład testów równoważności. Zwykły test różnicy z p większym od alfa nie zastępuje tego etapu. W naszym przykładzie nie przeprowadzamy testu równoważności i nie ogłaszamy jej na podstawie samego przedziału.

Nie zamieniaj również nieistotnego wyniku w „tendencję potwierdzającą hipotezę”. Możesz podać obserwowany kierunek oszacowania, zachowując jego niepewność. Zmiana testu na jednostronny, usunięcie obserwacji lub wybieranie podgrup po obejrzeniu p wymaga jawnego uzasadnienia i ujawnienia eksploracyjnego charakteru takich działań.

Sprawdź akapit przed oddaniem

  • Czy opis podaje oszacowanie, jednostkę i kierunek porównania?
  • Czy test, p, stopnie swobody i przedział pochodzą z tej samej analizy?
  • Czy zachowano wcześniejszy poziom alfa oraz sposób postępowania z wieloma testami, jeśli występowały?
  • Czy dyskusja wyjaśnia precyzję wyniku i podstawę jego znaczenia?
  • Czy zakończenie nie wraca do nieuzasadnionego stwierdzenia o równości?

Uporządkuj dyskusję gotowego wyniku

Jeśli masz raport, ale trudno określić, co możesz napisać przy nieistotnym wyniku, sprawdź usługę „Dyskusja wyników i wnioski”. Prześlij opis celu i hipotezy, kompletny raport z przedziałami, informację o przyjętym poziomie alfa oraz obecny fragment dyskusji. Ustalimy zakres redakcji i wskażemy informacje wymagające wyjaśnienia.

Omów dyskusję niejednoznacznego wyniku

Pytania do poradnika

Czym różnią się wyniki od dyskusji?

Wyniki przedstawiają ustalenia z Twojego materiału: liczby, kategorie, cytaty i porównania. Dyskusja odnosi te ustalenia do literatury, celu i ograniczeń. Jeśli uczelnia wymaga połączonego rozdziału, można połączyć układ, zachowując czytelne rozróżnienie tych funkcji.

Czy dyskusja może obejmować dodatkową literaturę?

Może, jeśli zostanie to wpisane w zakres. Pracujemy na źródłach, których treść można sprawdzić. Podaj literaturę już wykorzystaną w pracy i dostępne pełne teksty. Potrzebę dodatkowego wyszukiwania oraz możliwość uzyskania źródeł ustalamy przed rozpoczęciem.

Źródła wykorzystane w poradniku

  1. American Statistical Association (2016), American Statistical Association Releases Statement on Statistical Significance and P-Values https://www.amstat.org/asa/files/pdfs/P-ValueStatement.pdf
  2. Altman D.G., Bland J.M. (1995), Absence of evidence is not evidence of absence. BMJ311:485. DOI:10.1136/bmj.311.7003.485 https://www.bmj.com/content/311/7003/485.full.pdf%2Bhtml
  3. Lakens D. (2017), Equivalence Tests: A Practical Primer for t Tests, Correlations, and Meta-Analyses. Social Psychological and Personality Science8(4):355-362. DOI:10.1177/1948550617697177 https://pure.tue.nl/ws/portalfiles/portal/80918653/lakeequi2017.pdf
  4. R Core Team, stats::t.test, Student's t-Test https://stat.ethz.ch/R-manual/R-devel/library/stats/html/t.test.html
  5. R Core Team, stats::confint, Confidence Intervals for Model Parameters https://stat.ethz.ch/R-manual/R-devel/library/stats/html/confint.html

Arkusz do samodzielnej pracy

Rozpisz swój rozdział przed redakcją.

Arkusz planowania rozdziału wyników pomoże połączyć pytania badawcze z danymi, tabelami, opisem i miejscem na dyskusję. Możesz pracować z nim samodzielnie, bez podawania e-maila.

Twój materiał. Konkretny zakres pomocy.

Ustalmy zakres na podstawie Twoich materiałów.

Napisz, czy masz ankietę, wywiady, dokumenty albo gotowy fragment. Dodaj oczekiwany rezultat, termin i najważniejsze wytyczne.

Wysłanie zapytania rozpoczyna ustalanie zakresu. Cenę i warunki realizacji poznasz przed decyzją o zamówieniu.

Zapytaj o opracowanie